Beginnen met een moestuin op je balkon

Verse kruiden en groenten kweken kan ook zonder tuin. Hoeveel zon je nodig hebt, welke potmaat bij welk gewas past, hoe zwaar natte bakken worden en hoe je water geeft.

Gepubliceerd op · Bijgewerkt op · 4 min lezen · 2 punten op de foto

Cherrytomaten aan een plant in een pot op een balkon
Hobby

Cherrytomaten, mits je een zonnige plek hebt.

Foto: Tom Jur, Unsplash

Voor een moestuin heb je geen tuin nodig. Op een balkon kun je kruiden, sla, radijs, aardbeien en zelfs tomaten kweken, als je drie dingen goed regelt: genoeg zon voor wat je wilt telen, potten die groot genoeg zijn, en een balkon dat het gewicht aankan. Dit artikel volgt grotendeels het adviesblad voor balkonmoestuinen van Leefmilieu Brussel, de milieudienst van het Brussels Gewest.

Tel eerst de uren zon

Kijk een paar keer per dag hoe lang de zon op je balkon staat; een foto om negen uur, elf uur en een uur 's middags maakt het al duidelijk. Het adviesblad deelt een plek in drie soorten in: zonnig is meer dan zes uur zon per dag, halfschaduw drie tot zes uur, schaduw minder dan drie uur.

Op een zonnig balkon kun je bijna alles, ook vruchtgroenten. In halfschaduw doen snijbiet en Oost-Indische kers het goed. In de schaduw blijft er weinig groente over die echt opbrengt; kruiden als munt en peterselie zijn dan het meest kansrijk.

Begin met makkelijke gewassen

Begin met soorten die weinig misgaan en snel iets opleveren:

  • Kruiden zoals basilicum, peterselie, bieslook en munt.
  • Sla en spinazie, waarvan je steeds de buitenste bladeren oogst.
  • Radijs, die al na een paar weken te oogsten is.
  • Cherrytomaten, mits je een zonnige plek hebt.

Zaai niet alles tegelijk. Met een paar potten houd je het overzichtelijk en leer je wat op jouw balkon groeit. Zaai je zelf, volg dan de aanwijzingen op het zakje; staat er niets, dan zaai je volgens het adviesblad op een diepte van drie tot vier keer de dikte van het zaadje.

Potten en aarde

Kies potten die groot genoeg zijn, want in een kleine pot droogt de aarde snel uit en heeft de plant te weinig ruimte voor zijn wortels. Het adviesblad geeft deze maten:

  • Kleine potten, 15 tot 20 centimeter doorsnee of tot 5 liter: radijs, sla, spinazie en kruiden als basilicum, bieslook, peterselie en munt.
  • Middelgrote potten, 20 tot 30 centimeter of 10 tot 25 liter: aardbeien, snijbiet, paprika, komkommer en staakbonen.
  • Grote potten, 30 tot 40 centimeter of meer dan 30 liter: tomaat, courgette en aubergine.

Elke pot heeft gaten in de bodem nodig, met een laag kleikorrels of een stuk doek erin zodat het water wegloopt zonder de aarde mee te nemen. Vul de pot met een mengsel van ongeveer twee derde potgrond en een derde compost, en laat drie tot vijf centimeter onder de rand vrij.

Kies bij voorkeur turfvrije potgrond. Bij het afgraven van veen komt broeikasgas vrij, en in een convenant uit 2022 spraken de overheid en de tuinbranche af dat potgrond voor consumenten in 2030 gemiddeld voor 85 procent uit hernieuwbare grondstoffen bestaat. Op de zak staat of er turf of veen in zit.

Gewicht en veiligheid

Natte aarde is zwaar. Volgens het adviesblad weegt een zak van 20 liter met droge aarde 6 tot 8 kilo en verzadigd met water 15 tot 20 kilo. Een houten bak van 120 bij 40 centimeter en 30 centimeter hoog heeft ongeveer 140 liter aarde nodig en kan nat tot 100 kilo wegen. Woon je in een appartement, vraag dan de VvE of de verhuurder wat je balkon mag dragen voordat je grote bakken neerzet.

Zet potten aan de binnenkant van het balkon, niet op of aan de buitenkant van de balustrade, en zet schotels onder de potten zodat er geen water bij de buren naar beneden loopt. Potten die kunnen omwaaien, maak je vast of zwaarder.

Water en onderhoud

In een pot droogt de aarde veel sneller uit dan in de volle grond, zeker op een warm balkon en onder een overkapping waar geen regen komt. Steek je vinger in de aarde: voelt die droog aan, dan is het tijd om te gieten. Een laag mulch, zoals stro of grasmaaisel, houdt het vocht langer vast.

Pluk kruiden regelmatig, dan groeien ze voller aan. Houd de planten in de gaten op luizen, en geef gewassen die lang staan, zoals tomaten, af en toe extra voeding. Waait het hard op je balkon, bind hoge planten dan vast aan een stok.

Bronnen