Duurzame cadeaus die niet in de kast belanden
Het leukste cadeau is er een dat gebruikt wordt. Hoe vaak dat misgaat, wat mensen zelf het liefst krijgen en ideeën voor kleine cadeautjes en voor in de keuken.
Duurzaam geven begint met de vraag wat de ander echt zou gebruiken.
Een duurzaam cadeau is in de eerste plaats een cadeau dat gebruikt wordt: iets wat de ander echt wil hebben, een ervaring, iets wat opgaat, iets tweedehands, of iets wat je zelf maakt of doet. Dat klinkt vanzelfsprekend, maar het gaat vaak mis. Hieronder staat hoe vaak, wat mensen zelf het liefst krijgen en een reeks ideeën, ook voor kleine cadeautjes en voor in de keuken.
Waarom duurzame cadeaus?
Omdat een cadeau dat in de kast belandt geld, grondstoffen en energie kost zonder dat iemand er iets aan heeft. Dat gebeurt geregeld. In een peiling van Kenniscentrum Duurzaam Leven, gepubliceerd door Milieu Centraal, zegt 71 procent van de Nederlanders weleens cadeaus te krijgen die ze niet leuk vinden of niet gebruiken. Van die groep zegt een derde (33 procent) dat zulke cadeaus in de kast belanden, en 81 procent vertelt het de gever niet. Twee derde (67 procent) vindt het prima om minder cadeaus te krijgen dan nu.
Een eerdere peiling, van de Magazine Media Associatie in november 2023, keek naar weggooien: 25 procent van de Nederlanders had weleens een sinterklaas- of kerstcadeau ongebruikt weggegooid. Bij jongeren tot dertig jaar was dat 42 procent, bij zestigplussers 12 procent.
Wat mensen zelf het liefst krijgen
Dezelfde peiling vroeg wat mensen graag ontvangen. Naast de cadeaubon scoren juist de duurzame opties hoog. Een ervaring, iets zelfgemaakts en een dienst zijn bovendien cadeaus waarvoor niets nieuws gemaakt hoeft te worden.
Welk cadeau mensen graag krijgen
Aandeel van de ondervraagden dat dit leuk vindt of, bij tweedehands, ervoor openstaat. Peiling onder 1.014 Nederlanders, 24 tot 29 oktober 2025.
Vraag naar een verlanglijstje
De simpelste manier om een cadeau te geven dat gebruikt wordt, is ernaar vragen. Toch deelt volgens dezelfde peiling maar 30 procent actief een verlanglijstje, terwijl 71 procent ervan uitgaat dat anderen wel weten wat ze leuk vinden. Vraag dus gewoon, en zet op je eigen lijstje ook dingen als een ervaring, iets tweedehands of geen cadeau. Wie een cadeau toch wil doorgeven, voelt zich daar vaak ongemakkelijk bij: in een peiling van iVOX in opdracht van Marktplaats (2.000 Nederlanders, voorjaar 2025) zei 48 procent zich schuldig te voelen bij het doorverkopen of weggeven van een gekregen cadeau. Een lijstje voorkomt dat gesprek.
Geef een ervaring
Een ervaring staat in de peiling op de tweede plaats van wat mensen graag krijgen. Denk aan een concertkaartje, een workshop, een etentje of een dagje weg. Een ervaring neemt geen ruimte in, en vaak kun je hem samen beleven.
Kies voor kwaliteit boven kwantiteit
Een goed gemaakt voorwerp dat jaren meegaat is duurzamer dan drie goedkope dingen die snel stukgaan. Let op materiaal, afwerking en of onderdelen te vervangen zijn. Zo'n cadeau kost misschien meer, maar het gaat langer mee en wordt echt gebruikt.
Tweedehands is geen tweede keus
Zes op de tien mensen staan open voor een tweedehands cadeau, en iets wat nieuw te duur is, ligt tweedehands vaak wel binnen bereik: een boek, een spel, een goed gereedschap, een vintage tas. Kijk in de kringloopwinkel of online, en controleer of alles compleet en heel is. Geef je kleding, kijk dan naar het materiaal en de afwerking; hoe je dat beoordeelt, staat in duurzame kleding herkennen.
Verbruiksartikelen die altijd goed zijn
Cadeaus die op raken, zorgen niet voor rommel. Denk aan lekkere koffie of thee, mooie verzorgingsproducten, een fles wijn of iets zelfgemaakts uit de keuken. Ze worden opgemaakt en gewaardeerd, zonder dat iemand met een overbodig voorwerp blijft zitten.
Zelfgemaakt, persoonlijk of een dienst
Iets wat je zelf maakt of samenstelt, laat zien dat je moeite hebt gedaan. Een fotoboek, een verzorgd pakketje met favoriete lekkernijen of een handgeschreven brief bij een klein cadeau maakt vaak meer indruk dan een dure aankoop.
Een dienst kost geen grondstoffen, en 58 procent van de ondervraagden vindt het een leuk cadeau: een kapotte lamp repareren, een avond oppassen, een maaltijd koken, samen de tuin winterklaar maken. Schrijf het op een kaart met een datum erbij, dan wordt de belofte ook ingelost.
Duurzame kleine cadeautjes
Voor een schoencadeau, een bedankje of een collega hoeft het niet groot te zijn. Kleine cadeautjes die gebruikt worden:
- Een stek van een eigen kamerplant in een tweedehands potje.
- Een pot zelfgemaakte jam, granola of kruidenmix.
- Een zakje zaden voor het balkon, bijvoorbeeld voor wie wil beginnen met een moestuin op het balkon.
- Een pak goede koffie of losse thee van een lokale brander of winkel.
- Een boek uit de kringloop met een briefje waarom je juist dit boek koos.
- Een bon voor een klusje: een uur hulp, een fiets oppompen en afstellen, een taart bakken.
Duurzame cadeaus voor in de keuken
De keuken is een dankbare plek voor een cadeau dat lang meegaat, zolang je kiest voor iets wat de ander nog niet heeft. Een paar richtingen:
- Een goed koksmes, eventueel samen met een slijpbeurt bij een messenslijper. Een bot mes slijpen laten is ook al een cadeau.
- Een gietijzeren of stalen pan zonder antiaanbaklaag, die bij goed onderhoud heel lang meegaat.
- Glazen voorraadpotten of bakjes, handig voor wie restjes bewaart of aan meal prep doet.
- Een pot kruiden voor de vensterbank, zoals basilicum, peterselie of bieslook.
- Een kookworkshop, of een avond samen koken: ervaring en keuken in een.
- Een tweedehands kookboek met een paar recepten waar je een briefje bij hebt gestoken.
Zoek je een cadeau voor klanten of personeel, dan gelden dezelfde regels, met een paar eigen valkuilen; die staan in relatiegeschenken met logo.
Duurzaam geven begint met de vraag wat de ander echt zou gebruiken. Wie daarvan uitgaat, geeft cadeaus die niet in de kast belanden maar een plek krijgen in iemands dagelijks leven.
Bronnen
- Kenniscentrum Duurzaam Leven, peiling via Norstat onder 1.014 Nederlanders, 24 tot 29 oktober 2025: persbericht op milieucentraal.nl, 11 november 2025.
- Magazine Media Associatie, onderzoek door Panelwizard onder ongeveer 1.000 Nederlanders: een op de vier Nederlanders gooit sinterklaas- of kerstcadeau ongebruikt weg, Hart van Nederland, 28 november 2023.
- iVOX in opdracht van Marktplaats, 2.000 Nederlanders, 30 april tot 17 mei 2025: Hart van Nederland, 22 december 2025.