Meer energie in je dag: zo pak je het praktisch aan

Iedereen is weleens moe. Volgens Thuisarts.nl, de voorlichtingssite van de huisartsen, gaat moeheid meestal na een tijdje vanzelf weer over en komt het bijna nooit door een ernstige ziekte. Vaak spelen een paar dingen tegelijk: slecht slapen, weinig bewegen, ongezond eten, stress of zorgen. Hieronder staat wat je zelf kunt doen en wanneer je beter de huisarts belt.

Kijk eerst waar het vandaan kan komen

Soms is de reden duidelijk: je hebt hard gesport, 's nachts gewerkt of je bent zwanger. Problemen thuis of op je werk, rouw, geldzorgen en veel piekeren kosten ook energie, net als overspannenheid of een depressie. En sommige medicijnen maken moe, zoals antihistaminica tegen allergie; denk je dat dat bij jou speelt, bespreek het dan met je huisarts in plaats van zelf te stoppen.

Ben je alleen moe en heb je verder geen klachten, dan levert bloedonderzoek volgens Thuisarts bijna nooit een oorzaak op. Een bloedtest is dan dus niet de eerste stap.

Slaap: vaste tijden, ook in het weekend

De slaapadviezen van de huisartsen beginnen bij een vast ritme. Ga elke dag rond dezelfde tijd uit bed, ook als je niet bent uitgeslapen, en ook in het weekend. Ga ook elke dag rond dezelfde tijd naar bed, en lig er niet langer dan acht uur in.

Verder helpt het om in de zes uur voor het slapengaan geen koffie, thee met cafeïne, cola of energiedrank meer te drinken, en om je telefoon, tablet of computer een of twee uur voor het slapen weg te leggen. Meer gewoonten die helpen staan in beter slapen: zeven gewoonten.

Naar buiten en in beweging

Het klinkt tegenstrijdig, maar bewegen hoort bij de eerste adviezen tegen moeheid. Thuisarts raadt aan om minstens vijf keer per week een halfuur te bewegen; dat sluit aan bij de beweegrichtlijn van de Gezondheidsraad, die voor volwassenen minstens tweeënhalf uur matig intensief bewegen per week adviseert. Stevig wandelen of fietsen telt mee. Ga ook elke dag een uur naar buiten, het liefst 's ochtends: daglicht helpt je slaapritme.

Zit je veel, sta dan regelmatig op. Hoe je bewegen in je gewone dag inbouwt zonder sportschool, staat in meer bewegen zonder sportschool.

Eten, drinken en roken

Eet gezond: vooral volkoren producten, peulvruchten, groenten, fruit, noten en vis. Drink geen alcohol als je moe bent, want alcohol kan je moeheid erger maken en maakt je slaap minder goed. En rook je, dan is stoppen ook hier een stap vooruit.

Rustiger aan, en daarna weer opbouwen

Heb je een drukke periode achter de rug of loop je op je tenen, doe dan een tijdje rustiger aan en probeer daarna langzaam weer steeds iets meer te doen. Houd je gewone dagritme zo veel mogelijk vast. Praat over wat je dwarszit met iemand die je vertrouwt.

Wanneer naar de huisarts

Bel je huisarts als de moeheid langer dan een maand duurt of als je er andere klachten bij hebt. Thuisarts noemt onder meer:

• 's nachts meer zweten dan je gewend bent;
• minder zin in eten, of afvallen zonder dat je dat wilt;
• anders poepen, bijvoorbeeld heel dunne ontlasting of bloed bij de ontlasting;
• benauwd of buiten adem zijn terwijl je weinig doet;
• veel dorst hebben en veel moeten plassen;
• hartkloppingen;
• je heel somber voelen of nergens meer zin in hebben, of je heel gespannen of onrustig voelen.

Bronnen

• Thuisarts.nl (NHG), Ik ben moe. Wat kan het zijn? en Ik ben moe. Wat kan ik eraan doen?
• Thuisarts.nl (NHG), Ik wil beter slapen: slaapadviezen.
• Gezondheidsraad, Beweegrichtlijnen 2017, 22 augustus 2017.